Nhìn lại quá trình phát triển du lịch trong thời gian qua, tỉnh Kiên Giang cũng đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức để đạt được nhiều kết quả quan trọng, nâng cao vai trò trong hợp tác phát triển du lịch khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh thành trong và ngoài nước, từng bước để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn… Trong xu thế mới, càng phải chủ động nhận diện tiềm năng, lợi thế, có cơ chế, chính sách đột phá để thu hút đầu tư, phát triển du khách…
Một góc đảo Phú Quốc
Xét trên yếu tố tổng thể, có thể thấy Kiên Giang có nhiều lợi thế so sánh nổi trội, là tỉnh có diện tích lớn nhất và dân số đứng thứ 3 vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, ngoại giao, với nguồn tài nguyên đa dạng, hấp dẫn từ đồng bằng, rừng núi, biển và đảo, có nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử- văn hóa,… như: Có lợi thế về đường bộ, vì nằm trên trục đường đi qua nhiều tỉnh trong vùng Tây Nam bộ; có tiềm năng, lợi thế về giao thông, thương mại-dịch vụ-du lịch đường biển, vì có bờ biển dài trên 200 km với hơn 140 đảo nổi, Phú Quốc và huyện đảo Kiên Hải (Hòn Tre, Hòn Sơn, Hòn Củ Tron - An Sơn, quần đảo Nam Du,…) là những địa chỉ mà các nhà đầu tư về du lịch - dịch vụ đã và đang tập trung hướng đến; có lợi thế về đường hàng không với 02 sân bay; lợi thế về phát triển kinh tế đô thị với 03 thành phố: Rạch Giá- thành phố năng động, hơn 10 năm trở lại đây tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 20%/năm, Phú Quốc- thành phố biển đảo trẻ đã và đang thu hút mạnh các nguồn lực đầu tư về du lịch- dịch vụ, Hà Tiên- thành phố biên giới trẻ với nhiều danh lam thắng cảnh, đã và đang xây dựng, phát triển để trở thành thành phố cửa khẩu an toàn, hiện đại, thành phố văn hóa-du lịch, sinh thái xanh-sạch-đẹp và là trung tâm du lịch, dịch vụ lớn của khu vực và quốc tế; có lợi thế về ngoại giao- giao thương với các nước trong bán đảo Đông Dương thông qua 02 cửa khẩu với Campuchia (Kiên Giang là tỉnh duy nhất có đường biên giới trên biển và trên bộ với Campuchia), và đường biển có thể trực tiếp giao thương với nhiều nước trong khối ASEAN. Giai đoạn 2015- 2020, Kiên Giang luôn nằm trong nhóm dẫn đầu khu vục về quy mô nền kinh tế và tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm…
Thời gian qua, tỉnh đã tăng cường quảng bá hình ảnh của tỉnh đến với du khách thông qua các phương tiện truyền thông và lồng ghép giới thiệu trong các sự kiện quan trọng; phát hành các ấn phẩm phục vụ cho công tác xúc tiến du lịch; triển khai thực hiện các đề án Truyền thông tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2019-2020 và định hướng đến năm 2025; Hệ thống website tích hợp video thực tế ảo quảng bá hình ảnh du lịch, hệ thống mua vé trực tuyến, ứng dụng di động (mobile app) và các hoạt động quảng bá hình ảnh du lịch,… Tổ chức nhiều hoạt động quảng bá thông qua các hội chợ thương mại, triển lãm, các chương trình hợp tác, khảo sát điểm đến du lịch an toàn đối với các tỉnh thành trong và ngoài nước; cùng với 61 doanh nghiệp lữ hành (29 quốc tế, 32 nội địa) và 06 chi nhánh, văn phòng đại diện kinh doanh lữ hành đang hoạt động trên địa bàn tỉnh đã tạo động lực thúc đẩy du lịch phát triển.
Ngoài ra, qua 4 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU của Tỉnh ủy về phát triển du lịch của tỉnh đến 2020 và định hướng đến năm 2030, Ông Bùi Quốc Thái - Giám đốc Sở Du lịch cho biết: Nhận thức của các cấp, các ngành và nhân dân về vị trí, vai trò của du lịch có sự chuyển biến tích cực. Công tác lập quy hoạch, xây dựng đề án, kế hoạch phát triển du lịch được chú trọng; cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư; công tác đào tạo nguồn nhân lực du lịch được chú trọng; hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch được tăng cường; công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa-lịch sử được quan tâm,... đã góp phần phục vụ cho công tác phát triển kinh tế du lịch, và phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh.
Ngành du lịch cũng đã tập trung cơ cấu lại theo hướng phát triển cả chiều rộng và chiều sâu, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, đặc biệt là tập trung nguồn lực xây dựng các công trình hạ tầng trọng điểm ở các khu, điểm du lịch kết hợp với mời gọi, thu hút đầu tư vào du lịch... Năm 2018 và 2019 đã thu hút được 53 dự án với tổng vốn trên 48.220 tỷ đồng, lũy kế toàn tỉnh đã thu hút 323 dự án với tổng vốn là 355.677 tỷ đồng, trong đó Phú Quốc thu hút trên 86% dự án đầu tư của tỉnh.
Song theo đó, tỉnh còn chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, 05 năm qua đã giải quyết việc làm cho người lao động du lịch khoảng 17.703 người; nhiều lễ hội, kỷ niệm được quan tâm đầu tư nâng cấp để thu hút du khách (như: Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực; Anh hùng lực lượng vũ trang Phan Thị Ràng, Mai Thị Nương; Óc-om-bok; Tao Đàn Chiêu Anh Các và du lịch Hà Tiên,...); chú trọng xây dựng sản phẩm du lịch đa dạng, đặc sắc, có thương hiệu và tính cạnh tranh, gắn phát triển du lịch với thân thiện môi trường, như: Du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp; du lịch hội nghị cao cấp; tham quan công viên động vật hoang dã, mua sắm ngọc trai tại trang trại nuôi trồng; tham quan nghiên cứu và hoạt động du lịch sinh thái tại rừng nhiệt đới trên đảo; trải nghiệm tại các công viên chuyên đề… Trong hai năm 2018 và 2019 đã đón tiếp và phục vụ khoảng 16,49 triệu lượt du khách (quốc tế hơn 1,3 triệu lượt)...
Một góc Hòn Sơn Rái (xã Lại Sơn, huyện Kiên Hải- Kiên Giang)
Mặc dù tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến rất phức tạp, hoạt động du lịch trong và ngoài nước bị đình trệ do phải thực hiện giải pháp phòng chống dịch, thì năm 2020 Kiên Giang đón được hơn 5,3 triệu lượt khách, trong đó có hơn 173 ngàn lượt khách quốc tế; năm 2021 chủ trương phục vụ theo quy trình du lịch khép kín trong khuôn khổ hoạt động thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc, sử dụng hộ chiếu vắc-xin đã đón trên 3,126 triệu lượt, khách quốc tế đạt 3.500 lượt,... Từ đầu năm 2022, sau khi tình hình dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh cơ bản được kiểm soát tốt hơn, tỉnh đã tăng cường triển khai nhiều giải pháp kích cầu phục hồi, tạo động lực cho ngành du lịch phát triển. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2022 đã đón trên 3,495 triệu lượt (tăng 51,2% so cùng kỳ, đạt 62,4% kế hoạch), trong đó khách quốc tế trên 46,2 ngàn lượt (đạt 23,1% kế hoạch), doanh thu gần 3,978 ngàn tỷ đồng (tăng 65,7% so cùng kỳ, đạt 51,4% kế hoạch)...
Từ kết quả đạt được và nhìn lại quá trình huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển du lịch, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
Thứ nhất, tỉnh đã có tầm nhìn dài hạn, mang tính chiến lược về phát triển du lịch: Qua gần 25 thực hiện cho thấy trong từng giai đoạn tỉnh đã từng bước cơ cấu lại ngành du lịch bảo đảm tính chuyên nghiệp, hiện đại; thực hiện tốt công tác quy hoạch phát triển du lịch, tích hợp quy hoạch phát triển du lịch vào quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, nghiên cứu, xây dựng nhiều phương án, kịch bản tăng trưởng du lịch phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, khu vực và cả nước. Từ đó, cùng với việc phát huy kết quả đã đạt được là tiếp tục đổi mới, nâng cao nhận thức, tư duy, tạo điều kiện triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để đẩy nhanh tốc độ phát triển trên lĩnh vực du lịch.
Thứ hai, sử dụng vốn ngân sách đầu tư kết cấu hạ tầng và các lĩnh vực liên quan để làm cơ sở hấp dẫn nhà đầu tư: Triển khai thực hiện tốt Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn và Quyết định số 147/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030. Và từ việc Kiên Giang đã tập trung huy động và khai thác tối đa các nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông, du lịch trên địa bàn tỉnh trong 5 năm qua huy động được trên 7.000 tỷ đồng đã thực sự tạo niềm tin để các nhà đầu tư an tâm đầu tư, kinh doanh và tiếp tục sẽ là lợi thế để huy động ngày càng nhiều nguồn lực đầu tư trên địa bàn tỉnh nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của du khách.
Thứ ba, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, thông thoáng, linh hoạt trong thực hiện các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư về du lịch, theo hướng Nhà nước cùng đồng hành với doanh nghiệp và tích cực hỗ trợ doanh nghiệp, song theo đó đã tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển du lịch phù hợp với quan điểm, chủ trương, chính sách của Nhà nước. Năm 2021 đã thực hiện nhiều chính sách như: khuyến khích đầu tư, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, các chính sách về thuế, về tín dụng, bảo hiểm,… trên 80.000 tỷ đồng, đã thực sự phát huy hiệu quả, tạo động lực cho các nhà đầu tư có điều kiện tham gia đầu tư, phát triển, như nhận xét của ông Nguyễn Thanh Nhàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tại Họp mặt doanh nghệp năm 2022: Cùng với sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước là sự cố gắng, năng động, sáng tạo, cùng tư duy nhạy bén trong điều kiện khó khăn chung, cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân đã góp phần hết sức quan trọng giúp kinh tế tỉnh Kiên Giang tiếp tục ổn định phát triển.
Đồng thời, tỉnh đã phát huy tốt vai trò của các nguồn lực xã hội để đầu tư phát triển du lịch: đẩy mạnh thực hiện nhiều giải pháp phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, thường xuyên đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ đấu thầu, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho các chủ đầu tư; đẩy mạnh xã hội hóa trong đầu tư, hoạt động dịch vụ du lịch, khai thác các tiềm năng lợi thế, đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch nhằm hướng đến yếu tố phát triển bền vững, phát huy lợi thế phát triển du lịch văn hóa, sinh thái, biển đảo,…
Thứ tư, phát huy vai trò của công tác xúc tiến, quảng bá: Cùng với tiềm năng, lợi thế của mình, thời gian qua Kiên Giang đã tăng cường công tác quảng bá, xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch bằng nhiều kênh; được tăng cường triển khai linh hoạt, mở rộng, nâng cao chất lượng nhất là với các thị trường trọng điểm trong và ngoài nước; tiếp tục hỗ trợ kết nối đường bay mới đến Phú Quốc như từ Anh, từ Quảng Châu- Đà Nẵng, từ Kuala Lumpur… để kêu gọi nhiều nguồn lực đầu tư, phát triển kinh tế- xã hội, kích cầu du lịch,...
Tỉnh Kiên Giang tổ chức Hội nghị sơ kết về phát triển du lịch (ngày 19/4/2022)
Thời gian tới, Kiên Giang tiếp tục sẽ đẩy mạnh phát triển du lịch toàn diện cả về phạm vi, quy mô, chất lượng dịch vụ: Giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 45 triệu lượt khách nội địa (tăng bình quân 18%/năm), 03 triệu lượt khách quốc tế (tăng 15%/năm). Đến năm 2030, thu hút khoảng 22 triệu lượt khách nội địa (tăng bình quân 10%/năm), 1,667 triệu lượt khách quốc tế (tăng 10%/năm)…
So với thế mạnh của tỉnh, với tốc độ phát triển lượng du khách trong thời gian qua và quy mô đầu tư phát triển du lịch hiện nay thì các mục tiêu trên thì có nhiều cơ sở để đạt mục tiêu. Tuy nhiên, cần chú trọng đầu tư phát triển du lịch dựa vào thế mạnh về tài nguyên sao cho du lịch của tỉnh thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đảm bảo yếu tố bền vững./.
Tác giả: Nội dung và hình ảnh: Trần Quốc Giang
