Nằm trong Dự án phát triển cơ sở hạ tầng du lịch hỗ trợ cho tăng trưởng toàn diện khu vực Tiểu vùng Mê Công mở rộng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm chủ đầu tư, tỉnh Kiên Giang đang triển khai thực hiện 2 tiểu dự án từ nay đến năm 2020.
Cụ thể là (1) Tiểu dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng di tích danh lam, thắng cảnh núi Đá Dựng tại thị xã Hà Tiên, vốn đầu tư 1,81 triệu USD, trong đó vốn vay ưu đãi của Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) là 1,63 triệu USD, vốn đối ứng của tỉnh là 0,18 triệu USD; và (2) Tiểu dự án cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường Khu Du lịch chùa Hang - Hòn Phụ Tử tại huyện Kiên Lương, vốn đầu tư 7,09 triệu USD, trong đó vốn vay ưu đãi của ADB là 5,94 triệu USD, vốn đối ứng của tỉnh là 1,15 triệu USD.
Hai tiểu dự án này khi hoàn thành đưa vào khai thác sẽ phát huy hiệu quả thế mạnh Vùng du lịch trọng điểm Hà Tiên - Kiên Lương và phụ cận, với các sản phẩm du lịch đặc thù; qua đó, góp phần quảng bá du lịch Kiên Giang tới du khách trong và ngoài nước, góp phần phát triển du lịch cơ bản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh Kiên Giang vào năm 2020.
Ban Thực hiện Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng hỗ trợ cho tăng trưởng toàn diện khu vực tiểu vùng Mê Công mở rộng tỉnh Kiên Giang đang tổ chức triển khai thực hiện 02 dự án nói trên. Theo đó, phải xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến Vùng du lịch Hà Tiên - Kiên Lương.
Những yếu tố thúc đẩy du lịch Hà Tiên, Kiên Lương phát triển
Thị xã Hà Tiên và huyện Kiên Lương là những địa phương có nhiều lợi thế để phát triển du lịch, là tiền đề quan trọng để hai địa phương này có những bước phát triển với tốc độ tăng trưởng cao, quy mô lớn. Những năm qua thành công của Hà Tiên, Kiên Lương trong việc phát triển đa dạng nền kinh tế, cũng như định hướng trong tiến trình hội nhập của địa phương, đặc biệt là phát triển du lịch.
Bằng những chính sách thiết thực của địa phương, thời gian qua Hà Tiên, Kiên Lương đã gặt hái không ít thành công do lãnh đạo hai địa phương đã đề ra những chính sách và áp dụng có hiệu quả, đã có sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng tích cực. Cụ thể, ngành thương mại - dịch vụ và du lịch chiếm tỷ trọng 59%, công nghiệp - xây dựng chiếm 23,3%; nông - lâm - thủy sản chiếm 17,7%. Đặc biệt trong giai đoạn 2016-2017, tốc độ tăng trưởng bình quân của hai địa phương đạt bình quân trên 12%.
Khu du lịch Hòn Phụ Tử - Kiên Lương
Trên cơ sở những thành công này, thời gian tới Hà Tiên, Kiên Lương sẽ tiếp tục đề ra những giải pháp cụ thể để phát triển đồng bộ nền kinh tế. Trong đó đề cao thực hiện phát triển thương mại - dịch vụ và du lịch gắn với bảo vệ tài nguyên và môi trường. Tranh thủ tối đa nguồn lực từ bên ngoài bằng việc thực hiện tốt các cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài và các thành phần kinh tế trong, ngoài hai địa phương. Song song với đó, Hà Tiên, Kiên Lương sẽ tập trung vào phát triển nông - lâm - ngư nghiệp, công nghiệp - xây dựng. Thông qua việc mở rộng thị trường, khuyến khích các thương nhân thực hiện các giải pháp kích cầu thu hút khách du lịch. Đồng thời chủ động nghiên cứu đề xuất phát triển các khu, điểm du lịch mới; đa dạng hóa sản phẩm du lịch phù hợp với tiềm năng lợi thế của hai địa phương như du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, di tích lịch sử và nghỉ dưỡng, kết hợp với khai thác hiệu quả văn hóa địa phương tài nguyên thiên nhiên; từng bước kết nối, hình thành vùng du lịch Hà Tiên, Kiên Lương và Phú Quốc. Đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, với chú trọng phát triển một số ngành nghề có lợi thế như cá lồng bè, du lịch biển đảo, logistic…tạo điều kiện ổn định cuộc sống cư dân địa phương.
Để thực hiện được những mục tiêu trên không phải là điều đơn giản, đặc biệt là trong quá trình kinh tế phát triển không đồng đều, cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp, địa phương như hiện nay. Chính vì thấy được điều này, Đảng bộ Hà Tiên, Kiên Lương đã đề ra 3 khâu đột phá quan trọng, đó là: (1) phát triển kinh tế biển; (2) đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ xây dựng nông thôn mới và phục vụ phát triển đô thị; và (3) nâng cao chất lượng công vụ của đội ngũ cán bộ, công nhân, viên chức gắn với tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước.
Khu du lịch hang Đá Dựng - Hà Tiên
Sự phát triển du lịch đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và làm thay đổi diện mạo của Hà Tiên, Kiên Lương, tạo nên nhiều công ăn việc làm, đóng góp tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và chuyển đổi cơ cấu kinh tế, củng cố vững chắc quốc phòng - an ninh.
Tỉnh Kiên Giang đang phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, có trọng tâm; phát triển song song du lịch nội địa và du lịch quốc tế, gắn chặt với việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, tập trung huy động mọi nguồn lực cho phát triển du lịch. Tỉnh xây dựng hình ảnh, thương hiệu du lịch Kiên Giang trở thành điểm đến an toàn, thân thiện, văn minh của khách du lịch trong nước và quốc tế, quan tâm vùng du lịch Hà Tiên, Kiên Lương và phụ cận.
Tỉnh cũng rà soát, bổ sung, điều chỉnh hoàn thiện quy hoạch phát triển du lịch, nhất là quy hoạch chi tiết các khu, điểm ở các vùng du lịch trọng điểm, triển khai nhanh các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu, kêu gọi các dự án đầu tư xây dựng cơ sở kinh doanh du lịch.
Xu hướng phát triển của du lịch trong giai đoạn hiện nay
Ngày nay khi đời sống con người phát triển cả về vật chất và tinh thần thì nhu cầu hưởng thụ và mở rộng tầm hiểu biết ngày càng tăng; vì vậy, ngành du lịch ngày càng phát triển, trở thành ngành công nghiệp không khói, có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân của nhiều quốc gia.
Trong thời đại công nghiệp, sự ồn ào náo nhiệt nơi đô thị con người đã và đang có xu hướng đi du lịch theo các hướng sau: (i) Du lịch ở những nơi có khí hậu trong lành, dáng vẻ tự nhiên, hoang sơ; (ii) du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu mới về mặt xã hội, nghề nghiệp; (iii) đa dạng hoá gắn liền với độc đáo hoá sản phẩm du lịch; (iv) tính chất xã hội hoá và quốc tế hoá du lịch ngày càng tăng; và (v) thời gian lưu trú của khách tại các điểm du lịch ngày càng dài.
Ma trận SWOT: Đề xuất các giải pháp trong xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến
Để có cơ sở đề xuất các giải pháp trong xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến du lịch Hà Tiên và Kiên Lương tỉnh Kiên Giang, tác giả sử dụng ma trận SWOT: Strengths (điểm mạnh), Weaknesses (điểm yếu), Opportunities (cơ hội) và Threats (thách thức).
Để đảm bảo những nhận định về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức của du lịch Hà Tiên, Kiên Lương chính xác, khách quan và là cơ sở quan trọng cho việc đề xuất giải pháp trong xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến du lịch Hà Tiên và Kiên Lương, tác giả đã tiến hành lấy ý kiến của các chuyên gia.
Từ kết quả khảo sát ý kiến chuyên gia, tác giả xây dựng ma trận đánh giá các mặt mạnh và điểm yếu của du lịch Hà Tiên, Kiên Lương như sau:
(Nguồn: Tổng hợp từ các phiếu khảo sát ý kiến của tác giả)
Từ ma trận đánh giá các yếu tố bên trong, chúng ta có thể thấy sức mạnh nội bộ của du lịch Hà Tiên, Kiên Lương chỉ ở mức trung bình khá. Các điểm mạnh thứ 1, 2, 3 và 5 có điểm trung bình lớn hơn 3, vì vậy ngành du lịch Hà Tiên, Kiên Lương tận dụng khá tốt các điểm mạnh nội tại của mình.
Xác định các cơ hội, thách thức của du lịch Hà Tiên, Kiên Lương
(Nguồn: Tổng hợp từ các phiếu khảo sát ý kiến của tác giả)
Cơ hội thứ 4 và thứ 6 có số điểm trung bình lớn hơn 3 nên có thể nói ngành du lịch Hà Tiên, Kiên Lương tận dụng khá tốt các cơ hội từ bên ngoài.
Đề xuất giải pháp xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến Vùng du lịch Hà Tiên - Kiên Lương
1. Thành lập Ban Quản lý điểm đến Hà Tiên, Kiên Lương
Với sự tham gia của cả chính quyền, cộng đồng địa phương và doanh nghiệp du lịch theo mô hình đối tác công tư (PPP - Public Private Partnerships) nhằm huy động tối đa các nguồn lực, đảm bảo việc xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến được triển khai một cách có hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho các bên tham gia cũng như hạn chế những tác động tiêu cực do hoạt động du lịch gây ra.
2. Tiếp thị và quảng bá sản phẩm du lịch của điểm đến Hà Tiên, Kiên Lương tới du khách trong và ngoài nước
Thực hiện có hiệu quả công tác xúc tiến quảng bá du lịch tại các thị trường truyền thống, thị trường tiềm năng trong và ngoài nước. Mở rộng liên kết với các tỉnh thành trong nước. Phát triển thị trường khách quốc tế qua cửa khẩu Hà Tiên. Điểm đến Đá Dựng, Hòn Phụ Tử - Chùa Hang, cột mốc 313, 314, Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên là những điểm đến đặc biệt mà không phải địa phương nào cũng có. Cần có cơ chế thông thoáng nhưng đúng pháp luật để du khách được qua cửa khẩu có cơ hội được tiếp cận, chụp ảnh lưu niệm tại những điểm đến này.
3. Tạo môi trường thông thoáng cho các nhà đầu tư, tiếp tục hoàn thiện và phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ du lịch
Trước tiên cần phải có hệ thống kết cấu hạ tầng, có như vậy, mới hấp dẫn được các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư phát triển vào du lịch Hà Tiên, Kiên Lương. Để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng, đòi hỏi phải đầu tư lượng vốn rất lớn; để có vốn, bên cạnh nguồn đầu tư của Nhà nước cần tận dụng tối đa mọi thời cơ thuận lợi, huy động cao nhất nguồn lực các thành phần kinh tế trong và ngoài nước được sự cho phép của Chính phủ về cơ chế, bằng nhiều hình thức huy động vốn như: ODA, BOT, BT, BTO, PPP…
4. Xây dựng văn hoá du lịch tại địa phương, bảo vệ tài nguyên, môi trường
Môi trường được đề cập ở đây bao gồm cả môi trường sinh thái và cả môi trường xã hội. Môi trường là vấn đề sống còn đối với du lịch Hà Tiên, Kiên Lương. Bởi lẽ, mục đích của du khách đến Hà Tiên, Kiên Lương là để nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe và thưởng ngoạn cảnh quan thiên nhiên và đây cũng chính là lợi thế của Hà Tiên, Kiên Lương để phát triển du lịch.
5. Đào tạo, bồi dưỡng lực lượng lao động ngành du lịch
Hiện nay nguồn nhân lực phục vụ cho du lịch của Hà Tiên, Kiên Lương thiếu về số lượng lẫn chất lượng, có một số chưa được đào tạo qua nghiệp vụ du lịch. Do đó, chất lượng của hoạt động du lịch chưa được nâng cao. Bên cạnh đó du lịch là một ngành kinh tế đòi hỏi phải có sự giao tiếp rộng và trực tiếp với khách hàng đa dạng, điều đó đòi hỏi phải nâng cao trình độ nghiệp vụ, phong cách và thái độ giao tiếp của cán bộ, nhân viên trong ngành đặc biệt là hướng dẫn viên, nhân viên lễ tân,…
Chất lượng việc lập kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến phụ thuộc vào chất lượng nguồn nhân lực. Những nhà quản lý du lịch tại điểm đến Hà Tiên, Kiên Lương cần phải hiểu cách làm và xu hướng của hệ thống du lịch quốc tế, quốc gia và khu vực cũng như thị hiếu của khách hàng mục tiêu để xây dựng những phương án quản lý và phát triển điểm đến phù hợp.
6. Tăng cường, hoàn thiện bộ máy quản lý Nhà nước trong lĩnh vực du lịch
Để du lịch Hà Tiên, Kiên Lương phát triển đúng hướng thì vấn đề quản lý Nhà nước trên lĩnh vực này là rất quan trọng, nó đảm bảo hành lang pháp lý cho các doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh cũng như nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với Nhà nước.
7. Xây dựng thương hiệu du lịch Hà Tiên, Kiên Lương
Thương hiệu điểm đến phải xuất phát từ mục tiêu và định hướng phát triển du lịch, định vị sản phẩm du lịch của Hà Tiên, Kiên Lương. Tên, biểu tượng (logo), khẩu hiệu (slogan) du lịch Hà Tiên, Kiên Lương phải ấn tượng, dễ nhận biết, dễ nhớ, dễ liên tưởng đến những giá trị người ta muốn nó thể hiện, dễ sử dụng. Biểu tượng, khẩu hiệu trong hoạt động thương hiệu phải là cái nền để trên đó xây dựng được các nội dung, yêu cầu, quảng bá giới thiệu Hà Tiên, Kiên Lương.
8. Kiểm tra, giám sát thường xuyên việc thực hiện kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến Hà Tiên, Kiên Lương và có những điều chỉnh kịp thời
Trong quá trình xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến Hà Tiên, Kiên Lương, việc kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện các kế hoạch đã đề ra là hết sức quan trọng. Trong trường hợp có những thay đổi bất thường từ môi trường bên ngoài, từ phía nhu cầu của khách du lịch, Ban Quản lý cần có những điều chỉnh phù hợp để đạt được mục tiêu quản lý và phát triển đã đề ra.
Thông qua việc xây dựng Kế hoạch quản lý và phát triển điểm đến Hà Tiên, Kiên Lương phù hợp, Hà Tiên, Kiên Lương không chỉ thu hút thêm khách du lịch - trở thành một điểm đến hấp dẫn ở Kiên Giang, mà còn tăng doanh thu, tăng hiệu quả, mang lại nhiều lợi ích hơn cho cộng đồng địa phương./.
Tác giả: Xuân Quang
